Ik Opa testament en de gewijzigde Successiewet
Een veel gebruikt estateplanningsmiddel was het zogenoemde 'ik-opa-testament'. Met een 'ik-opa-testament' wordt bij de vererving een generatie overgeslagen. Kleinkinderen erven dan rechtstreeks van hun grootouders. Voordeel hiervan is dat het vermogen niet twee keer in de belastingheffing wordt betrokken.
Er zijn verschillende varianten van het 'ik-opa testament’. Vaak kiest men voor de variant met vruchtgebruik: de zoon of dochter krijgt dan het vruchtgebruik van de nalatenschap van de ouders en de kleinkinderen krijgen het bloot eigendom (dit wil zeggen het eigendom zonder het gebruik). Bij het overlijden van de zoon of dochter zijn de kleinkinderen dan geen successierecht verschuldigd over het vruchtgebruik van de nalatenschap van 'Opa'. Over de nalatenschap van 'Opa' is per saldo dus maar één keer successierecht verschuldigd. Deze variant is ook in de gewijzigde Successiewet nog zinvol.
Een andere variant, waarbij de kleinkinderen een vordering krijgen op de zoon of dochter is niet meer aantrekkelijk. Integendeel, deze variant wordt met ingang van 2010 dubbel belast. In dat geval wordt de zoon of dochter als erfgenaam benoemd onder de last een bedrag schuldig te erkennen aan de kleinkinderen. De kleinkinderen krijgen dus een vordering op de zoon of dochter. Deze vordering wordt jaarlijks opgerent, waardoor de gehele nalatenschap van de zoon of dochter fors wordt uitgehold en dus bij haar of zijn overlijden niet of nauwelijks successierecht meer verschuldigd is. Deze vorm van het 'ik-opa testament' vond de wetgever niet wenselijk en het beoogde voordeel wordt met ingang van 2010 dan ook niet meer bereikt. Sterker nog, zowel de verkrijging van 'Opa' als de latere verkrijging van deze vordering is bij het kleinkind belast voor het successierecht en dat betekent dus twee keer belasting betalen.
Heeft u een 'ik-opa-testament'? Laat dan JAN© beoordelen of uw testament ook in 2010 nog het gewenste voordeel biedt. Het verdient overigens aanbeveling alle soorten testamenten te laten beoordelen op de wetswijzigingen met ingang van 2010.
7 december 2009
