De zaak was als volgt: een man van zesenveertig jaar is getrouwd op huwelijkse voorwaarden, hij sluit in 1995 een overlijdensrisicoverzekering af met zijn vrouw en twee kinderen. De man treedt daarbij zelf op als verzekeraar en als verzekerde (degene van wiens leven of dood de uitkering afhankelijk is). In de overlijdensrisicoverzekering is opgenomen dat, indien de man vóór 21 december 2005 zou komen te overlijden, zijn vrouw een bedrag van 2.000.000 gulden uitgekeerd zou krijgen en zijn kinderen ieder een bedrag van 3.000.000 gulden. Zijn vrouw en kinderen zijn jaarlijks premie verschuldigd. Ieder jaar schenkt de man een bedrag aan zijn vrouw en kinderen ter grootte van de door hen te betalen premies. Op 7 december 2000 komt de man te overlijden.
Geen successiebelasting over de uitkeringen
De belastinginspecteur wil successiebelasting heffen omdat de uitkeringen plaatsvinden door het overlijden van de erflater en de premies zijn onttrokken aan zijn vermogen. De Hoge Raad besliste echter anders!
Op de eerste plaats was de overlijdensrisicoverzekering tussen de man, zijn vrouw en zijn kinderen op zakelijke gronden afgesloten. Ook de premies waren op zakelijke wijze berekend. Bovendien zou de uitkering ook niet belast zijn geweest als de overeenkomst was aangegaan met een levensverzekeringsmaatschappij. Tot slot waren de premies betaald uit het vermogen van vrouw en kinderen. Dat de man de premies had geschonken maakt daarbij geen verschil. Over de uitkeringen uit de overlijdensrisicoverzekering was daarom geen successiebelasting verschuldigd.
Besparen van successiebelasting
Een levensverzekering tussen familieleden kan leiden tot een besparing van successiebelasting, maar voorzichtigheid is geboden. De besparing doet zich alleen maar voor als de verzekerde tijdens de looptijd van de verzekering overlijdt. Bij overlijden na de looptijd, is geen sprake meer van een overlijdensrisicoverzekering en erven de nabestaanden hun 'volle erfdeel'. En dat terwijl ook al schenkingsrecht is geheven over de destijds geschonken premies. Mede onder invloed van deze uitspraak zal waarschijnlijk spoedig een nieuwe Wet schenk- en erfbelasting worden ingevoerd. Mogelijk wordt deze constructie hierin bestreden.
|