Erwin de Boer
Successiewet in een nieuw jasje:
Dit moet u nog regelen in 2009!
Staatssecretaris De Jager van Financiën laat er geen gras over groeien. Kondigde hij in 2008 nog aan dat hij plannen had om de sterk verouderde successiewet aan te pakken, inmiddels heeft hij het wetsvoorstel schenk- en erfbelasting ingediend bij de Tweede Kamer. En zoals het er nu naar uitziet gaat de nieuwe schenk- en erf-belasting in op 1 januari 2010. In deze tekst behandel ik de tarieven, de vrijstellingen en het partnerbegrip.
Tarieven omlaag
De tariefstructuur wordt een stuk eenvoudiger. Er zijn straks nog maar twee tariefgroepen. Groep 1: partner en (klein)-kinderen en groep 2: overige verkrijgers. Daarnaast worden de tarieven aanzienlijk verlaagd tot maximaal 40% (2009: 68%). In een schema ziet de tariefstructuur er als volgt uit:
Voorstel tarieven schenk-en erfbelasting 2010
| Deel van de belaste verkrijging |
€ 0 - € 125.000 |
€ 125.000-hoger |
| Tariefgroep 1: Partners en kinderen |
10% |
20% |
| Tariefgroep 1A: Kleinkinderen |
18% |
36% |
| Tariefgroep 2: Overige verkrijgers |
30% |
40% |
 |
Vrijstellingen omhoog
Zowel voor de erfbelasting als voor de schenkbelasting gelden afzonderlijke vrijstellingsbedragen. Ten opzichte van de huidige Successiewet gaan de vrijstellingen voor alle verkrijgers omhoog.
Voorstel vrijstellingsbedragen erfbelasting 2010
| Partner |
€ 600.000 |
| Kinderen en kleinkinderen |
€ 19.000 |
| Overige verkrijgers |
€ 2.000 |
 |
Voorstel vrijstellingsbedragen schenkbelasting 2010
| Kinderen |
€ 5.000
|
| Kinderen 18-35 jaar (eenmalig) |
€ 24.000
|
| Overige verkrijgers |
€ 2.000
|
 |
Wilt u aan uw kinderen schenken en gaat het niet om hele grote bedragen? Dan kunt u dit beter nog in 2009 doen. U bent in 2010 namelijk duurder uit omdat het aantal tariefschijven wordt teruggebracht van zeven naar twee. Stel, u schenkt uw zoon of dochter € 10.000. Houden we rekening met de vrijstellingen (2009: € 4.556 en 2010: € 5.000) dan is in 2009 aan belasting verschuldigd van € 272 (tarief 5%). In 2010 bedraagt de belasting € 500 (tarief 10%). Een verschil dus van € 228.
Partnerbegrip aan banden
Voor partners zijn de tarieven laag en geldt een hoge vrijstelling. In de vernieuwde wet worden als partners alleen nog aangemerkt: gehuwden en geregistreerd partners en samenwoners. Voor deze laatste groep gelden bovendien de volgende voorwaarden:
1 beiden zijn meerderjarig en geen bloedverwanten in de rechte lijn;
2 voeren een gezamenlijke huishouding en staan ingeschreven op hetzelfde woonadres;
3 hebben een notarieel samenlevingscontract afgesloten met wederzijdse zorgplicht.
Bovendien geldt voor de erfbelasting als aanvullende eis dat de samenwoners minimaal zes maanden voorafgaand aan het overlijden een gemeenschappelijke huishouding hebben gevoerd. Voor de schenkbelasting is deze periode twee jaar voorafgaand aan de schenking.
Woont u samen of heeft u plannen om te gaan samenwonen?
Laat dit zo snel mogelijk notarieel vastleggen in een samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht. U loopt anders het risico dat u in de toekomst niet als partners wordt aangemerkt.
Turbotestament en ik/opa testament
Bij bepaalde testamentvormen wordt aan een natuurlijk persoon de last opgelegd vermogen om te zetten in genotsrechten. Hierdoor komt het bloot eigendom toe aan de erfgenamen van de lasthebber. Bij het overlijden van de lasthebber komt de volle eigendom toe aan de erfgenamen. De nieuwe wet wordt zodanig aangepast, dat in dergelijke gevallen zonder twijfel sprake is van een erfrechtelijke verkrijging.
Recent (19 juni 2009) heeft de Hoge Raad bepaald dat onder de huidige wetgeving de zogenaamde 'turbotestamenten' ook al als erfrechtelijke verkrijging zullen worden aangemerkt. Een turbotestament is een versterkte variant van een vruchtgebruiktestament. Bij een turbotestament wordt de langstlevende echtgenoot verplicht om ook diens eigen helft van de huwelijksgoederengemeenschap aan de nalatenschap toe te voegen. Deze krijgt dan vruchtgebruik van het geheel, dus van beide helften. Deze testamentvorm is erop gericht dat de kinderen bij het eerste overlijden successierecht betalen over het (bloot) eigendom van het aandeel van beide ouders en bij het tweede overlijden geen successierecht hoeven te betalen.
Volgens de Hoge Raad zullen deze testamentvormen bij het tweede overlijden niet de gewenste besparing van successierecht tot gevolg hebben.
Heeft u een testament waarin de genoemde vormen zijn opgenomen? Laat uw testament dan zo snel mogelijk aanpassen. Anders loopt u het risico dat onnodig te veel successierecht verschuldigd zal zijn.
8 september 2009